วันที่ 27 มีนาคม 2569 นายพิพัฒน์ รัชกิจประการ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงคมนาคม ในฐานะผู้อำนวยการศูนย์บริหารสถานการณ์การสู้รบในตะวันออกกลาง(ศบก.) ชี้แจงถึงการปรับขึ้นราคาน้ำมันดีเซลพรวดเดียวลิตรละ 6 บาทว่า สาเหตุมาจาก 2 ปัจจัยหลัก ประกอบด้วย ราคาอ้างอิงตลาดสิงคโปร์ที่พุ่งสูงขึ้นอย่างรุนแรง และการรักษาระยะห่างของราคากับประเทศเพื่อนบ้าน โดยเฉพาะประเทศมาเลเซีย

นายพิพัฒน์ กล่าวด้วยว่า ก่อนหน้านี้รัฐบาลมีแผนจะปรับขึ้นเพียง 3 บาทตามนโยบายที่คุยกันในช่วงเย็นวันนั้น หากมาเลเซียยังคงราคาไว้ที่ประมาณ 38-39 บาท แต่ปรากฏว่าในช่วงค่ำ ตลาดสิงคโปร์ปิดตัวด้วยราคากระโดดสูงขึ้น และมาเลเซียได้ปรับราคาน้ำมันรวดเดียว 7 บาท ขึ้นไปอยู่ที่ระดับ 45 บาทต่อลิตร หากไทยปรับขึ้นเพียง 3 บาท จาก 33 บาท เป็น 36 บาท จะทำให้ส่วนต่างราคาน้ำมันระหว่างไทยกับมาเลเซียห่างกันเกือบ 10 บาท ซึ่งจะนำไปสู่ปัญหาการลักลอบเติมน้ำมันข้ามแดน โดยรถขนส่งจะหันมาเติมน้ำมันฝั่งไทยที่ได้รับการอุดหนุนแล้ววิ่งกลับไป ซึ่งถือเป็นการสูญเสียของประเทศ การตัดสินใจขึ้น 6 บาทรวดจึงเป็นการแก้ปัญหาทั้งเรื่องส่วนต่างราคาและหยุดยั้งสภาวะโกลาหลที่ประชาชนแห่กักตุนน้ำมันจนขาดปั๊ม

ส่วนประเด็นการประกาศขึ้นราคากลางดึกนั้น นายพิพัฒน์ กล่าวว่า ไม่อยากให้มีการประกาศตอน 22.00 น. อีกแล้ว เพราะทำให้เกิดกระแสวิพากษ์วิจารณ์อย่างหนัก โดยตนเตรียมหารือกับ กบน. ในเวลา 18.00 น. ตามปกติ เพื่อให้ประชาชนและผู้ประกอบการมีเวลาเตรียมตัวล่วงหน้า

สำหรับข้อครหาที่ว่ารู้ข้อมูลอินไซด์ล่วงหน้าและอาจมีการเอื้อประโยชน์ให้สถานีปั๊มน้ำมัน PT กักตุนน้ำมันเพื่อรอไว้ทำกำไรนั้น นายพิพัฒน์ ยืนยันว่า ตนไม่ทราบตัวเลข 6 บาทล่วงหน้า โดยเพิ่งได้รับโทรศัพท์แจ้งจากรัฐมนตรีว่าการกระทรวงพลังงานในเวลาประมาณ 21.00 น. กว่า ๆ ก่อนจะมีการประกาศอย่างเป็นทางการ และนายกรัฐมนตรีก็เพิ่งทราบเรื่องในเวลาไล่เลี่ยกัน

นายพิพัฒน์ ชี้แจงด้วยว่า ตนได้ลาออกจากการเป็นผู้บริหารของบริษัทมานานถึง 23-24 ปีแล้ว ปัจจุบันเป็นเพียงผู้ถือหุ้นรายหนึ่งเท่านั้น และน้องชายเป็นผู้บริหารสูงสุด นอกจากนี้ PT เป็นบริษัทมหาชนที่อยู่ในตลาดหลักทรัพย์ มีคณะกรรมการบริษัท(บอร์ด) บริหารงานอย่างมีอิสระ ตนไม่สามารถเข้าไปชี้นำหรือสั่งการใด ๆ ได้ พร้อมท้าให้ผู้ที่วิจารณ์รอพิสูจน์จากผลประกอบการไตรมาสที่ 1 และผลประกอบการรวมต่อปีของบริษัท ว่าจะมีกำไรก้าวกระโดดผิดปกติอย่างที่ถูกกล่าวหาหรือไม่

ส่วนกรณีที่ปั๊ม PT มีน้ำมันขาย ในขณะที่ปั๊มอื่นขาดแคลนในช่วงแรกนั้น นายพิพัฒน์ อธิบายว่า PT เป็นผู้ค้าตามมาตรา 7 ที่ไม่มีโรงกลั่นของตนเอง จึงต้องทำสัญญาซื้อน้ำมันจากโรงกลั่นหลายแห่งเพื่อกระจายความเสี่ยง เช่น ไทยออยล์, IRPC, บางจาก เมื่อเกิดวิกฤต ผู้บริหารจึงต้องเร่งเจรจากับทุกโรงกลั่นให้ปล่อยน้ำมันตามโควตาขั้นสูงสุด เพื่อไม่ให้กระทบต่อแฟรนไชส์กว่า 2,000 แห่ง

นายพิพัฒน์ กล่าวย้ำว่า ไม่มีไอ้โม่งรายใหญ่กักตุนน้ำมันเพื่อเก็งกำไร แต่เกิดจากปัจจัย 2 ส่วน คือบริษัทขนส่งและไซต์งานก่อสร้างที่ปกติจะสั่งน้ำมันมาเติมในแท็งก์แบบพอใช้ แต่เมื่อเกิดความไม่แน่นอน ทุกแห่งจึงสั่งเติมเต็มแท็งก์สำรองเอาไว้เพื่อป้องกันปัญหา และพฤติกรรมประชาชนที่เปลี่ยนไป จากเดิมที่ขับรถจนน้ำมันเกือบหมดจึงค่อยเติม เปลี่ยนมาเป็นน้ำมันลดลงเพียงขีดเดียวก็รีบเข้าปั๊มเพื่อเติมให้เต็มถังทันที เมื่อรถยนต์นับล้านคันทำพร้อมกัน จึงเกิดเป็นกองทัพมด ที่ทำให้น้ำมันหายไปจากระบบวันละหลายสิบล้านลิตร

นายพิพัฒน์ กล่าวด้วยว่า รัฐบาลเตรียมลดภาษีสรรพสามิตน้ำมันลง 1 บาท โดยอยู่ระหว่างรอ กกต. อนุมัติ และนายกรัฐมนตรีได้สั่งการบ้านมาให้สมาคมโรงกลั่นพิจารณาปรับลดค่าการกลั่นเพื่อช่วยเหลือประเทศ หากปฏิเสธ รัฐบาลอาจต้องนำมาตรการทางกฎหมายอย่าง “ภาษีลาภลอย” มาบังคับใช้กับกำไรส่วนเกิน ซึ่งตนได้เสนอแนวทางนี้ให้กระทรวงการคลังไปศึกษาแล้ว

ส่วนโอกาสที่ราคาน้ำมันดีเซลจะแตะลิตรละ 50 บาท นายพิพัฒน์ ตอบว่า ถ้าเหตุการณ์ในตะวันออกกลางยังคงเป็นเช่นนี้คงได้เห็นราคาดังกล่าวแน่ เพราะราคาพลังงานต้องอิงตามตลาดสิงคโปร์และประเมินเทียบกับมาเลเซียเป็นหลัก ซึ่งแม้แต่มาเลเซียที่เป็นประเทศผู้ผลิตน้ำมันยังไม่สามารถอั้นราคาไว้ได้

อย่างไรก็ดี นายพิพัฒน์ ให้คำมั่นว่า ในช่วงเทศกาลสงกรานต์ได้เตรียมแผนสำรองสูงสุด โดยจัดเตรียมรถบรรทุกน้ำมันเคลื่อนที่ไปจอดรอตามจุดพักรถและแหล่งท่องเที่ยวสำคัญ ยืนยันว่าช่วงสงกรานต์นี้น้ำมันจะไม่ขาดแคลนอย่างแน่นอน ก่อนกล่าวทิ้งท้ายว่า หากไม่มีน้ำมันให้ได้ใช้ในช่วงสงกรานต์ ตนก็ต้องถูกด่าอยู่แล้ว และตนก็มีหน้าที่ที่ต้องไปบริหารจัดการร่วมกับผู้ค้าน้ำมันตามมาตรา 7 ทุกราย