โฆษก ศบก. แจงเหตุผลขึ้นราคากลางดึก ป้องกันคนกักตุน

วันที่ 31 มีนาคม 2569 ที่ทำเนียบรัฐบาล น.ส.ณัฏฐา มหัทธนา โฆษกศูนย์บริหารและติดตามสถานการณ์การสู้รบในภูมิภาคตะวันออกกลาง (ศบก.) แถลงข่าวครั้งแรกหลังเข้ารับตำแหน่งว่า สถานการณ์ความขัดแย้งในตะวันออกกลางยังคงทวีความรุนแรงต่อเนื่อง ล่าสุดนอกจากความเสี่ยงที่ช่องแคบฮอร์มุซแล้ว ยังพบความเสี่ยงเพิ่มขึ้นที่ช่องแคบบาบเอลมันเดบ บริเวณทะเลแดง ซึ่งเป็นเส้นทางขนส่งน้ำมันและสินค้าสำคัญของโลก

สำหรับสถานการณ์ในประเทศไทย กระทรวงพลังงานแบ่งระดับวิกฤตน้ำมันไว้ 3 ระดับ ซึ่งขณะนี้ไทยอยู่ที่ระดับ 2.2 และมีโอกาสรุนแรงขึ้นจนถึงระดับ 3 ที่จะไม่สามารถนำเข้าน้ำมันจากตะวันออกกลางได้เลย จนเกิดภาวะขาดแคลนเกินขีดความสามารถของโรงกลั่น รัฐบาลจึงต้องเร่งงัดมาตรการรับมือ ทั้งการจัดหาแหล่งนำเข้าใหม่ ให้โรงกลั่นเดินเครื่องเต็มกำลัง ลดการส่งออก และส่งเสริมการทำงานที่บ้าน รวมถึงจำกัดการใช้ดีเซล B20 เฉพาะรถที่รองรับเท่านั้น

ทั้งนี้ หลายชาติได้ยกระดับมาตรการรับมือ เช่น เกาหลีใต้จำกัดการใช้รถยนต์ 5 วันต่อสัปดาห์ ปรับเวลาทำงาน และลดการใช้น้ำ ฝรั่งเศสและสหราชอาณาจักรอุดหนุนพลังงานเฉพาะกลุ่มและช่วยผู้มีรายได้น้อย จอร์แดนห้ามใช้แอร์และเครื่องทำน้ำอุ่นในหน่วยงานรัฐ ขณะที่ฟิลิปปินส์ประกาศภาวะฉุกเฉินด้านพลังงาน

เมื่อถามถึงความเป็นไปได้ในการใช้มาตรการจำกัดการใช้รถยนต์ 5 วันต่อสัปดาห์ตามแบบเกาหลีใต้ น.ส.ณัฏฐา ชี้แจงว่าทุกอย่างมีความเป็นไปได้ ขึ้นอยู่กับความรุนแรงของสถานการณ์ แม้ส่วนตัวจะมองว่าคู่ขัดแย้งได้รับแรงกดดันจากทั่วโลกให้ลดระดับความรุนแรงลง แต่รัฐบาลไทยจำเป็นต้องเตรียมแผนรับมือสำหรับสถานการณ์ที่เลวร้ายที่สุดเอาไว้ ขณะที่กระทรวงพาณิชย์เตรียมเปิดโครงการไทยช่วยไทยร่วมกับห้างค้าปลีกเพื่อลดราคาสินค้าอุปโภคบริโภค เริ่มวันที่ 1 เมษายนนี้

เมื่อถูกถามถึงกรณีการประกาศขึ้นราคาน้ำมันในช่วงกลางดึก ทั้งที่ก่อนหน้านี้มีการระบุว่าจะไม่ทำเช่นนั้น น.ส.ณัฏฐา ชี้แจงว่า ตนไม่ทราบว่าใครเป็นคอนเฟิร์ม เพราะตามหลักแล้วควรจะขึ้นกลางคืน และไม่ควรประกาศล่วงหน้า เพราะไม่ต้องการให้เกิดการกักตุน หรือเกิดสถานการณ์น้ำมันขาดหน้าปั๊ม ในอดีตอาจจะมีการบอกล่วงหน้า เพราะไม่ได้อยู่ในภาวะวิกฤติ แต่วันนี้ถ้าบอกล่วงหน้า เราจะเจอสถานการณ์แบบที่ผ่าน ๆ มา ซึ่งนับจากนี้อาจต้องเผชิญกับการขึ้นราคาน้ำมันในลักษณะนี้บ่อยครั้งขึ้น และการไม่บอกล่วงหน้าจะช่วยลดการกักตุน และความพยายามลักลอบส่งออก

ส่วนกรณีที่มีคำยืนยันก่อนหน้านี้ว่าจะไม่ประกาศขึ้นราคากลางดึก น.ส.ณัฏฐา ระบุว่าสถานการณ์ที่เปลี่ยนไปทำให้มาตรการต้องปรับตาม โดยเหตุการณ์ความตึงเครียดในสองช่องแคบที่เกิดขึ้นช่วงสุดสัปดาห์ที่ผ่านมา ส่งผลให้หลายประเทศต้องยกระดับมาตรการ จึงอาจมีแนวทางที่ไม่เหมือนเดิม พร้อมขออภัยประชาชนล่วงหน้า และยืนยันว่าจะสื่อสารด้วยข้อเท็จจริงและเหตุผลเป็นหลัก

นอกจากนี้ ยังแสดงความเสียใจต่อผลกระทบที่เกิดขึ้น พร้อมยอมรับว่าแตกต่างจากช่วงวิกฤตรัสเซีย-ยูเครน ที่รัฐบาลมีอำนาจเต็มในการขยายวงเงินช่วยเหลือ แต่ในสถานการณ์ปัจจุบันไม่สามารถดำเนินมาตรการบางอย่างได้ทันที เช่น การลดภาษีสรรพสามิต จึงจำเป็นต้องใช้มาตรการที่สามารถทำได้ก่อนเพื่อรับมือสถานการณ์