ดับฝันนักเคลม! ดีอีย้ำ “ต้มยำกุ้ง” ของไทย ขึ้นทะเบียนยูเนสโกแล้ว

วันที่ 24 เมษายน 2569 นายเวทางค์ พ่วงทรัพย์ ในฐานะโฆษกกระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม (ดีอี) ฝ่ายข้าราชการประจำ กล่าวถึงผลการมอนิเตอร์และรับแจ้งข่าวปลอมของศูนย์ต่อต้านข่าวปลอมประเทศไทย (AFNC) ซึ่งเป็นไปตามนโยบายการป้องกันและแก้ไขปัญหาภัยความมั่นคงและภัยทางสังคมของนายไชยชนก ชิดชอบ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม (ดีอี) โดยยกระดับความสำคัญเรื่องการสร้างความตระหนักรู้เท่าทันภัยอาชญากรรมทางเทคโนโลยี ข่าวปลอม และข้อมูลบิดเบือน

ทั้งนี้ ในวันที่ 22 เมษายน 2569 AFNC ได้ตรวจสอบพบข้อความทั้งหมด 161,301 ข้อความ โดยมีข้อความที่ต้องดำเนินการตรวจสอบ (Verify) ทั้งสิ้น 4,475 ข้อความ สำหรับช่องทางที่มีการพบเบาะแสมากที่สุด คือ ข้อความที่มาจาก Social Listening 2,300 ข้อความ ตามมาด้วยช่องทาง Line Official 2,171 ข้อความ ช่องทาง X (Twitter) จำนวน 1 และช่องทาง Website 3 ข้อความ โดยเป็นเรื่องที่ต้องดำเนินการตรวจสอบทั้งหมด 19 เรื่อง ได้รับผลการตรวจสอบจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้องแล้ว 8 เรื่อง ในจำนวนนี้เป็นข่าวที่ได้รับความสนใจจากประชาชนมากที่สุด 7 เรื่อง ซึ่งเป็นข่าวจริง 3 เรื่อง ข่าวปลอม 4 เรื่อง ได้แก่

อันดับที่ 1 ข่าวปลอม เรื่อง ต้มยำกุ้ง เป็นสูตรอาหารที่ชาวกัมพูชาคิดค้น โดยใช้ชื่อว่า กุ้งเปรี้ยว

อันดับที่ 2 ข่าวจริง เรื่อง รัฐบาลมอบหมายให้ ธ.ก.ส. เตรียมดำเนินโครงการสินเชื่อ ดอกเบี้ยคนละครึ่ง

อันดับที่ 3 ข่าวจริง เรื่อง เด็กเล็กกลุ่มอายุต่ำกว่า 5 ปี เป็นกลุ่มที่ป่วยไวรัสพาราอินฟลูเอนซามากที่สุด

อันดับที่ 4 ข่าวจริง เรื่อง ทุนนักเรียนยากจนพิเศษ ปรับอัตราใหม่ ปี 2569

อันดับที่ 5 ข่าวปลอม เรื่อง ตลาดหลักทรัพย์ฯ โพสต์โฆษณาเชิญชวนให้เข้าร่วมกิจกรรมลงทุนหุ้นฟรี

อันดับที่ 6 ข่าวปลอม เรื่อง เจ้าหน้าที่รัฐ (สตม.) รับส่วยแรงงาน จ่ายหัวละหมื่นผ่านเข้าชายแดนไทย

อันดับที่ 7 ข่าวปลอม เรื่อง ผลิตภัณฑ์ D-Sure Gold รักษาเบาหวานให้หายขาดได้

สำหรับอันดับ 1 เป็นข่าวปลอม เรื่อง “ต้มยำกุ้ง เป็นสูตรอาหารที่ชาวกัมพูชาคิดค้น โดยใช้ชื่อว่า กุ้งเปรี้ยว” กระทรวงดีอี ได้ตรวจสอบร่วมกับ กรมศิลปากร กระทรวงวัฒนธรรม ยืนยันเป็น “ข่าวปลอม” โดยกรณีที่มีการเผยแพร่ข้อความว่า กัมพูชาเคลม “ต้มยำกุ้ง” โดยเปลี่ยนชื่อเป็น “กุ้งเปรี้ยว” และอ้างเป็นผู้คิดค้นนั้น จากการตรวจสอบข้อมูลดังกล่าว ไม่พบหลักฐานทางวิชาการหรือเอกสารทางประวัติศาสตร์ที่น่าเชื่อถือ ที่รองรับข้อกล่าวอ้างข้างต้น

ทั้งนี้ องค์การยูเนสโก (UNESCO) ได้ประกาศขึ้นทะเบียน “ต้มยำกุ้ง” (Tom Yum Goong) ให้เป็นรายการตัวแทนมรดกวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้ ในนามประเทศไทยอย่างเป็นทางการ เมื่อวันที่ 4 ธันวาคม 2567 สะท้อนการยอมรับในระดับสากลว่า เป็นอาหารไทยที่มีเอกลักษณ์ จากภูมิปัญญาจากรุ่นสู่รุ่นผ่านการปรุงรสและการใช้สมุนไพรไทยอย่างชัดเจน

เนื่องจากเรื่องราวทางประวัติศาสตร์และวัฒนธรรม เป็นเรื่องที่ควรตรวจสอบจากแหล่งข้อมูลทางการหรือหลักฐานที่เชื่อถือได้ก่อน ไม่ควรแชร์ข้อมูลปลุกกระแสโดยไร้ข้อเท็จจริง เพราะอาจสร้างความเข้าใจผิดและความขัดแย้งโดยไม่จำเป็น

อย่างไรก็ตาม กระทรวงดีอี มีความห่วงใยประชาชน เรื่องความตระหนักรู้เท่าทันข่าวปลอมที่ถูกแพร่กระจายบนสื่อออนไลน์ โซเชียล ซึ่งหากขาดความรู้เท่าทัน ส่งต่อข้อมูลข่าวปลอม ทำให้เกิดการหลงเชื่อ สร้างความเข้าใจที่คลาดเคลื่อน สร้างความเสียหายต่อทรัพย์สิน หรือข้อมูลส่วนบุคคล และอาจส่งผลกระทบต่อประชาชนในสังคมเป็นวงกว้าง โดยขอให้ประชาชนเลือกเชื่อ เลือกแชร์ข้อมูลที่เป็นประโยชน์ ซึ่งได้รับการเผยแพร่จากหน่วยงานที่เป็นทางการเท่านั้น และควรตรวจสอบข้อเท็จจริงของข่าวหรือลิงก์เว็บไซต์ให้แน่ชัด