ทนงค์ แซ่จิ้ว นักกฎหมายและนักสิทธิมนุษยชน ออกมาโพสต์ถึงกรณีดราม่าของ “รถถัง จิตรเมืองนนท์” ที่กำลังมีประเด็นใหญ่ หลัง ONE องค์กรต่อสู้ระดับโลก ฟ้องร้องเรียกค่าเสียหายเป็นเงินมูลค่าสูงถึง 640 ล้านบาท เนื่องจากละเมิดสัญญาที่เซ็นเอาไว้

ล่าสุด ทนายทนงค์ ออกมาโพสต์ผ่านโซเชียลมีเดีย โดยระบุว่า บทเรียนกฎหมาย จากกรณี รถถัง จิตเมืองนนท์ การเซ็นสัญญาที่ตนเองอ่านไม่ออก ไม่ใช่แค่เรื่องของความประมาท แต่มันคือเส้นแบ่งระหว่าง ‘ความสมบูรณ์’ กับ ‘โมฆะ’

หัวใจของเจตนาตามหลักกฎหมาย สัญญาจะเกิดขึ้นได้ต้องเกิดจาก ‘เจตนาที่ตรงกัน’

หากคู่สัญญาฝ่ายหนึ่งอ่านภาษาอังกฤษไม่ออกเลยแม้แต่คำเดียว แต่ถูกให้เซ็นสัญญาที่เป็นภาษาอังกฤษล้วน โดยไม่มีการแปลหรืออธิบายให้เข้าใจถึงเนื้อหาที่แท้จริง กรณีนี้อาจถือได้ว่าเป็นการ ‘สำคัญผิดในสิ่งซึ่งเป็นสาระสำคัญของนิติกรรม’ ตามปพพ. มาตรา 156 ซึ่งส่งผลให้สัญญาฉบับนั้นตกเป็น โมฆะ มาตั้งแต่ต้น

ในทางปฏิบัติ หากองค์กรระดับโลกต้องการทำสัญญาคู่สัญญาที่เป็นคนไทย กับบุคคลที่ไม่ได้ใช้ภาษาอังกฤษ เป็นหลัก ‘ภาระการพิสูจน์’ มักจะตกอยู่ที่ฝั่งผู้ร่างสัญญา ว่า ได้จัดทำคู่ฉบับเป็นภาษาไทยหรือไม่? มีล่ามแปลให้อย่างเป็นทางการหรือไม่ และล่ามมีการลงนามพยานหรือไม่? มีการบันทึกหลักฐานว่าคู่สัญญาได้รับทราบเนื้อหาโดยละเอียดแล้วหรือไม่?

กรณี “การอ่านออกแต่ไม่เข้าใจ” คือ ความบกพร่องของบุคคล สัญญายังมีผล แต่ “การอ่านไม่ออกเลย” คือความบกพร่องของเจตนา หากเนื้อหาไม่ตรงตามที่ตกลง สัญญาคืออากาศธาตุ

เรื่องลักษณะนี้เคยมีบรรทัดฐานจากศาลฎีกา เทียบเคียง ฎีกาที่ 843/2501 หากเซ็นสัญญาไปโดยอ่านหนังสือไม่ออก และเนื้อหาในนั้นไม่ใช่สิ่งที่ตั้งใจจะทำแต่แรก ถือเป็นความสำคัญผิดในสาระสำคัญ สัญญานั้นเป็นโมฆะ ไม่ใช่แค่โมฆียะ

บทสรุปสำหรับ “รถถัง” ถ้าสัญญาของ “ยอดมวย” เป็นภาษาอังกฤษทั้งปึก โดยไม่มีการแปลหรืออธิบายเนื้อหาให้สิ้นสงสัย การฟ้องร้องเรียกค่าเสียหายจากตัวนักมวยอาจเป็นเรื่องยากกว่าที่คิด เพราะในโลกของกฎหมาย ‘ลายเซ็น’ ที่ปราศจาก ‘ความเข้าใจ’ มักจะไม่มีน้ำหนักเพียงพอที่จะผูกมัดชีวิตใครได้ตลอดไป

บทความนี้ เป็นเพียงบทวิเคราะห์ส่วนตัวในฐานะนักกฎหมาย ซึ่ง หากข่าวคราวการฟ้องร้อง เป็นเช่นนั้นจริง เนื้อหาวิธีและลักษณะการเซ็นสัญญา เป็นดังที่รถถังให้สัมภาษณ์จริง การต่อสู้คดีของ รถถัง ไม่ได้ยากอย่างที่ทุกคนคิด ต้องล้มกระดานสัญญา ในทางนี้เท่านั้น สัญญาเป็นโมฆะ รับรองผ่านได้สบาย

ภาพจากเฟซบุ๊ก ทินกร ศรีสวัสดิ์