วันที่ 8 มิถุนายน 2569 นายเอกนิติ นิติทัณฑ์ประภาศ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง กล่าวถึงกรณีที่นายอนุทิน ชาญวรีกูล นายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย สั่งให้กระทรวงการคลังยกเลิกเงื่อนไขการพิจารณาให้บัตรสวัสดิการแห่งรัฐหรือบัตรคนจนที่มีการตัดสิทธิพ่อแม่ออกจากบัตร หากลูกนำชื่อพ่อแม่มาใช้ลดหย่อนภาษี โดยนายเอกนิติ กล่าวว่า ได้หารือกับนายกฯ ในประเด็นนี้แล้ว โดยนายกฯ และกระทรวงการคลังได้รับฟังความคิดเห็นของสังคม และมีความเป็นห่วงเรื่องนี้พร้อมย้ำว่าจะให้ความเป็นธรรม

นายเอกนิติ กล่าวด้วยว่า จุดประสงค์ของการคดกรองผู้ถือบัตรคนจนใหม่ในครั้งนี้ คือ ต้องการดูแลประชาชนที่เดือดร้อน และไม่มีสิทธิใด ๆ ในชีวิต ทั้งยังไม่มีใครดูแล โดยรัฐบาลไม่ได้เปิดทบทวนสิทธิมานาน 4-5 ปีแล้ว จึงมีข้อร้องเรียนมากมายว่าบัตรว่าบัตรสวัสดิการแห่งรัฐ คนที่ถือบัตรปัจจุบันประมาณ 13.2 ล้านคน มีคนที่เดือดร้อนจริงและไม่ได้เดือดร้อนจริงมาแอบอ้างใช้สิทธิ เราอยากให้บัตรสวัสดิการตรงนี้ตกไปถึงคนที่เดือดร้อนจริง

นายเอกนิติ กล่าวต่อว่า วันนี้ได้เปิดให้กระทรวงมหาดไทยไปช่วยดูแลหาคนที่เดือดร้อนจริง และอาจจะตกหล่นคนที่จนไม่มีใครดูแล โดยเปิดตั้งแต่วันที่ 4 มิ.ย.-21 มิ.ย.2569 และคนที่อยู่ในสิทธิปัจจุบันก็มาทบทวนคนที่ไม่เดือดร้อนจริงมีใครบ้าง และคนที่ไม่มีคนดูแลมีใครบ้าง ซึ่งเกณฑ์ที่บอกว่าคนที่ลูกดูแลแล้ว แต่มีเรื่องเกณฑ์ใช้สิทธิลดหย่อนภาษี ซึ่งคนที่มีสิทธิคือพ่อแม่ ก็ถือว่ามีลูกดูแลแล้ว แต่ความเป็นจริงไทยปัจจุบันในสังคมไทยปัจจุบันจากข้อมูลที่ฟังมาทั้งหมดจะมีลูกบางคนที่ใช้สิทธิลดหย่อน แต่ไม่ได้ดูแลพ่อแม่จริงตรงนี้เราก็เป็นห่วง การที่ไปตัดสินพ่อแม่อาจจะถูกกระทบ นายกฯ จึงสั่งให้ไปทบทวน พร้อมย้ำว่าได้พูดคุยกับกระทรวงการคลัง ซึ่งกระบวนการในการทบทวนนี้ มีคณะกรรมการประชารัฐสวัสดิการเพื่อเศรษฐกิจฐานรากและสังคม เป็นผู้พิจารณา โดยจะเร่งดำเนินการให้ด่วนและเร็วที่สุด

ส่วนจะต้องมีการทบทวนฐานเงินเดือนลูกในการเสียภาษีด้วยหรือไม่ นายเอกนิติ กล่าวว่า วันนี้ได้มีการลดหย่อนภาษีไปแล้วในปีที่แล้ว ลูกได้ใช้สิทธิลดหย่อนภาษีแล้ว ซึ่งเกณฑ์นี้ต้องเรียนว่าในหลักเกณฑ์ที่เข้าครม. ไม่ได้กำหนดวัน เพราะอาจจะเกิดความไม่เป็นธรรมจากปีที่แล้ว ลูกเอามาลดหย่อนภาษีแล้วพ่อแม่จะถูกตัดสิทธิ ตรงนี้ตนคิดว่าอาจจะไม่ได้ใช้ในปีนี้ เพราะว่าได้ดำเนินการผ่านไปแล้ว สำหรับในปีหน้าคงต้องมานั่งทบทวนกันใหม่ เพื่อให้เกิดความเป็นธรรมกับทุกฝ่าย แต่หัวใจสำคัญของเรื่องที่จะเข้าครม.คือการทบทวนคนที่ตกหล่นที่ไม่มีโอกาส ไม่มีใครดูแลเลย และไม่มีระบบสวัสดิการที่จะดูแล ซึ่งที่ผ่านมาที่ใช้กันมาตลอด 10 ปีก็ถูกร้องเรียนเป็นจำนวนมากว่าคนที่ใช้สิทธิเป็นคนที่ไม่ได้เดือดร้อนจริงมาแอบอ้างใช้สิทธิ เราต้องการเอาคนกลุ่มนี้ออกจากบัตรสวัสดิการแห่งรัฐ เพื่อไปใช้สิทธิอื่น ยกตัวอย่างคนที่จะถูกตัดสิทธิ จาก 13.2 ล้านคน ที่เขาไม่ได้เดือดร้อนจริงไม่ใช่คนที่ที่จนที่สุด หลายคนไปยื่นใบสมัครโครงการไทยช่วยไทยพลัส แต่เราไม่ได้ให้ เพราะถือว่าอยู่ในบัตรสวัสดิการแห่งรัฐอยู่แล้ว ซึ่งคนที่จนที่สุดที่ไม่มีเงินแม้จะไปสมทบ ในไทยช่วยไทยพลัสคนกลุ่มนั้น คือกลุ่มคนที่เราต้องการช่วย วันนี้จึงต้องมีการทบทวน

นายเอกนิติ กล่าวต่อว่า สาเหตุที่ให้กระทรวงมหาดไทยเข้ามาเร่งดำเนินการในเรื่องนี้ เพราะต้องการให้เสร็จภายในเดือนกรกฎาคม เนื่องจากกำหนดไว้ว่าในวันที่ 1 สิงหาคม เป็นต้นไป จะให้คนที่หลุดจากบัตรสวัสดิการแห่งรัฐไปใช้สิทธิไทยช่วยไทยพลัสได้ในอีก 2 เดือนที่เหลือ สำหรับข้อมูลการลงทะเบียนบัตรสวัสดิการแห่งรัฐ จาก 13.2 ล้านคน ล่าสุดมีผู้ลงทะเบียนแล้วเกือบ 10 ล้านคน ส่วนที่ติดปัญหาข้อมูลไม่ครบถ้วน เกี่ยวกับเรื่องของการนำชื่อใบลดหย่อนภาษีด้วยหรือไม่ นายเอกนิติ กล่าวว่า ไม่เกี่ยว ย้ำว่าวันนี้เป็นการสำรวจสิทธิ ยังไม่ได้ตัดใครเลย ฉะนั้นวันนี้เราเพียงไปสำรวจเพื่อให้มายืนยันตัวตน เพื่อเอาไปสำรวจสิทธิ และนำไปทบทวนหลักเกณฑ์ต่างๆ เพราะมีข้อร้องเรียนว่าคนที่ไม่ได้เดือดร้อนจริง และไปแอบอ้างใช้บัตรสวัสดิการแห่งรัฐ ขณะเดียวกันคนที่เดือดร้อนจริงกับไม่ได้รับสิทธิ์